Ouderenzorg in Brabant
01-04-2009
De ouderenzorg is sterk in ontwikkeling. Een ontwikkeling die bijna niet meer is bij te houden. De huidige problemen bij de ouderenzorgorganisatie de Zorgboog staan niet op zich. Wat daar gebeurt, is exemplarisch voor de hele sector in Brabant. Alleen is de Zorgboog, met haar langdurige historie en het bijzonder brede pakket aan dienstverlening, er als eerste de dupe van. De problemen komen bij de Zorgboog allemaal uiterst ongelukkig bij elkaar. Daarnaast speelt het personeelsprobleem rond één van de bestuursleden.
Alles tegelijk heeft dat geleid tot de huidige spanningen die een uitweg zoeken en daarvan is er maar één echt de dupe: De klant van de Zorgboog. Het commentaar van de Heer Koeneman is heel moedig. Het siert een bestuurder als deze zijn eigen visie op de situatie zo open en zo bondig geformuleerd schetst. Er zijn nog veel problemen te overwinnen, zoals cultuurverschillen en verschillen van inzicht, maar het moet deze bestuurder toch lukken om de kikkers in de kruiwagen te houden.
Wat is er allemaal aan de hand in ouderenzorgland? En dan gaat het hier nu niet over het probleem met de ex-bestuurder bij de Zorgboog. Het gaat om de achterliggende principes! De overheid heeft sinds de jaren negentig van de vorige eeuw (zie de periode van mevrouw Borst, minister van Volksgezondheid en de kabinetten daar voor) bezuinigingen doorgevoerd onder het mom van marktwerking. Daarmee hebben wij een paar dingen bereikt. En dat zijn dan dingen waar wij helemaal niet trots op hoeven te zijn.
Marktwerking in de zorg
Marktwerking betekent dat er meerdere partijen aan beide zijden van de markt staan en dat er een stimulans is om samen op de vrije markt met elkaar zaken te doen. Fraai, maar als het aan een van de zijdes nu eens niet helemaal vrije keuze is dan werkt het al niet meer. De klanten van de zorginstellingen zijn niet echt vrij in hun keuze en kunnen er ook nooit meer op terugkomen. De klant is zelfs heel sterk afhankelijk van de instelling en daarmee is de marktwerking vanuit de klant al niet meer transparant. De leverancier (is de zorginstelling) heeft ook geen vrije marktmogelijkheid omdat de overheid nog veel te veel bepaalt. En dat zal ook nog wel heel lang zo blijven. Er zit ook nog een schakel tussen leverancier en verkrijger van de zorg en dat is de zorgverzekeraar. Dat is de bepaler en dan vooral financieel (dus ook de betaler). En deze bepaler heeft ook geen enkel persoonlijk contact met de klant. Alleen maar met de leverancier. Daar zit ook een groot probleem als het gaat om transparantie in de markt en de marktwerking. Tussen de partijen wordt meer gestuurd op statistische grootheden dan op echte productie en daarmee op transparante marktwerking. Hier is de klant de dupe van.
Faillissementen in de zorg
Door de nieuwe regels die vaak alleen maar inhielden dat er bezuinigd diende te worden en door de problemen met de overgang van de thuiszorg naar de WMO en daarmee naar de gemeentes, zijn heel wat instellingen in de problemen gekomen. Door fusies van thuiszorg organisaties met elkaar en door de fusie van thuiszorg met ouderenzorg hoopte men meer efficiënt te kunnen werken. Dat hebben we geweten. De kwaliteit van de zorg nam over de hele linie flink af. De kwaliteit was in sommige gevallen zelfs ver te zoeken en de thuiszorginstellingen staat het water aan de lippen. Een aantal thuiszorgorganisaties kan de huidige financiële gevolgen al niet meer de baas en een faillissement dreigt. Daarvan is uiteindelijk de klant weer de dupe.
Tekorten in de zorg
Het vak is niet meer aantrekkelijk. De zorg is teruggebracht tot de techniek van de zorg. Een inhoudelijke goede zorg heeft te maken met zowel de technische als de menselijke aspecten. Daarbij komen voor de klant de menselijke aspecten op de eerste plaats. Door de lage vergoedingen krijgt de instelling onvoldoende geld binnen om het personeel goed te belonen. Door de onhaalbare planningen is het personeel niet meer te motiveren. Door het terugbrengen van de vergoeding en de werktijden bij de klant is er geen interesse meer in het vak. Dat betekent uitholling van binnenuit. Zonde van de deskundigheid die nu verloren gaat. En ook hier is de klant het meest de dupe van.
Concurrentie in de zorg
Dat er nu concurrentie is heeft een heel negatieve invloed op de manier waarop de instellingen in het leven staan. De concurrent is helemaal geen echte concurrent, zoals het op de markt betaamt. Nee, de collega instelling is een rechtstreekse bedreiging. Personeel kan heen en weer weggehaald worden. Om de klant moet worden geknokt. Maar dat gebeurt niet in het openbaar. Dat maakt instellingen achterdochtig en uiteindelijk is er geen sprake van echte concurrentie maar van een achterhoede gevecht. En uiteindelijk is ook daar de klant weer de dupe van.
Wat nu?
De ouderenzorg zal in de komende jaren alleen maar toenemen. De vergrijzing zal genadeloos toeslaan. De zorginstellingen komen op een punt om door te ontwikkelen naar een nieuw model. Dat model kan alleen maar goed vorm krijgen als wordt gekozen voor een integratie van zorg met een andere discipline. En die discipline is het wonen. Er is in de afgelopen jaren geroepen “scheiden van wonen en zorg”. Dat is de dood in de pot. Iedere zorginstelling in Nederland die nu geen vastgoed meer heeft kan niet anders dan vastgoed huren en is daarmee geen speler meer op de markt. De zorg wordt onbetaalbaar en dat kan niet gecompenseerd worden.
Wonen en zorg kan heel goed samen. Traditionele zorginstellingen hebben er veel ervaring mee. Corporaties kunnen heel goed samenwerken met de zorg. Beide hebben een sociale doelstelling. Door te kiezen voor integratie wordt het mogelijk om de zorg te integreren in de woonomgeving en daarmee wordt het één betaalbaar systeem. De ouderen van de toekomst hebben meer te verteren en geven dat liever uit aan goed wooncomfort dan aan zorg die ze wellicht nodig hebben. Ouderen vinden ook dat ze hun leven lang al betaald hebben voor zorg dus dat is een vanzelfsprekende dienstverlening. En dat is dus niet waar. Maar als ze bereid zijn om voor comfortabel wonen goed te betalen kan dat comfortabel ook bestaan uit mogelijke zorgproducten.
De komende jaren krijgen wij de kans om het goed te gaan doen. Wat we moeten doen is het wonen en zorgen volledig integreren als het gaat om ouderenzorg. Zorg- en Wooninstellingen samen op laten gaan in Leefinstellingen. De kansen in Eindhoven zijn legio. Vitalis timmert al heel erg goed aan de weg. En dat geldt ook voor Trudo. Wat wij van de leefinstellingen mogen verwachten is dat zij een totaal pakket aanbieden (aan kunnen bieden, want de klant hoeft er geen gebruik van te maken). Wonen, wonen met wmo-zorg, wonen met verzorging en wonen met verpleeghuiszorg-aan-huis. En ook Wonen met maatschappelijke opvang, wonen met ambulante begeleiding, wonen met geestelijke gezondheidzorg. Daarvoor moeten de schotten tussen de verschillende instellingsvormen wel plat. Dat het kan wordt al heel voorzichtig aangetoond. Nu moeten we doorzetten en waarmaken. Met behulp van alle instellingen die er bij betrokken zijn.
Jammer dat de wetgeving het nog niet echt toestaat dat een zorginstelling ook een wooninstelling is. Maar als wij het allemaal willen dan kan het. En dan komt het goed. Wonen met zorg, verzekerd.
Rens ten Hagen
Commissielid - De Stadspartij
>terug<
|
